T. Kroczek i jego badania – kontynuacja

Oceny samokrytyczne uczniów szkoły specjalnej okazały się- w przybliżeniu tak samo zawyżone, jak takież oceny uczniów szkół dla dzieci umysłowo normalnych. Znaczy to, że „mechanizm” zawyżania ocen cech osobistych jest tu i tam w zasadzie jednakowy. Można by rzecz tę objaśnić tak oto. Niezależnie od stopnia inteligencji ogólnej, uczniom szkół jednych i drugich, co więcej – ludziom w ogóle, potrzebny jest w „walce o byt” możliwie korzystny „obraz” samych siebie. Relatywna słabość: poziomu inteligencji potrzeby tej nie pomniejsza.

Zgodny z wynikami już nam znanymi okazał się fakt relatywnie większej stabilności ocen samokrytycznych niż krytycznych. I na tym odcinku „mechanizm” jest prawdopodobnie taki sam, jak u uczniów ze szkół dla dzieci normalnych. Uczniowie na ogół lepiej znają siebie niż kolegów, a jeśli klasa jest duża, niektórych spośród nich mogą nie znać dobrze nawet po kilku latach współżycia w tych samych murach szkolnych.

Spośród siedmiu cech ocenionych, relatywnie najwyższe oceny uzyskały trzy: nawyki postępowania moralnego, estetyka ubioru i uroda, najmniejsze inteligencja ogólna. Wskazują na to dane tabeli 6. Liczby w niej podane stanowią średnie arytmetyczne ocen w granicach od „1” do „5”, stosownie do skali pięciostopniowej. W tabeli tej warto «wrócić uwagę na znaczną różnicę między krytycznymi a samokrytycznymi ocenami poziomów inteligencji ogólnej (średnie arytmetyczne ocen uczniów – 3,5: ocen nauczycieli – 2,5). Nie zdaje się to wynikać ani z niedostatku zrozumienia przez uczniów opisu pięciu stopni skali, ani z błędów badania. Bardziej prawdopodobne wydaje się, że w „podszewce” znacznego zawyżenia tkwi chęć – niekoniecznie całkiem świadoma – zatarcia przykrego dla uczniów faktu, że stanowią grupę intelektualnie upośledzoną.

Razem wziąwszy, rezultaty badań nad ocenami uczniów w szkole specjalnej można uważać za zgodne z wynikami uzyskanymi w badaniach nad uczniami ze szkół normalnych. Trzeba dodać, że raczej nieznaczne różnice (na niekorzyść uczniów ze szkoły specjalnej) spowodowane zostały przesunięciem średniej wieku uczniów ze szkoły specjalnej (wiek w granicach 14-18 lat, średnia 16 lat), za czym idzie odpowiedni wzrost doświadczenia życiowego – pomimo niedostatków w zakresie inteligencji ogólnej.

OCENY CECH OSOBISTYCH U UCZNIÓW OSTATNICH KLAS LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO

Między siódmą względnie ósmą klasą szkoły podstawowej a trzecią względnie czwartą liceum ogólnokształcącego (klasą dziesiątą względnie jedenastą-dwunastą) pełnej szkoły ogólnokształcącej różnica procesu kształcenia czy też całościowo rozpatrywanego rozwoju psychicznego wynosi cztery lata. Prawdopodobnie w tym czasie zmienia się m.in. zdolność do formowania i wyrażania wszelkich ocen, w szczególności ocen cech osobistych. O ile i jak – oto pytania do zbadania.

Odnośne badania – w ramach zespołowego przedsięwzięcia – przeprowadził Jan Brzóska w klasach dziesiątych, względnie jedenastych, Liceum Ogólnokształcącego im. L. Kruczkowskiego w Tychach. Udział w badaniach, wykonanych w czerwcu i w listopadzie 1967 r. wzięło 91 uczniów, w tym 36 chłopców i 55 dziewcząt, w czterech klasach równoległych (a – 22, b – 22, c – 25, d – 22). Przedmiot badań stanowiły oceny krytyczne i samokrytyczne siedmiu cech osobistych, a mianowicie: uroda, estetyka ubioru, zainteresowania, pracowitość szkolna, postępy w nauce, nawyki postępowania moralnego i inteligencja ogólna. Jako metodę podstawową autor badań zastosował pięciostopniowy przewodnik skalowy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *