Blog naukowy z Warszawy. Zdobądź wiedzę z języków obcych, nauki śpiewu...

Rozwój zdolności do wyrażania ocen u dzieci

W książce niniejszej przedstawiłem skrótowo założenia teoretyczne, problematykę, metodologię oraz przebieg i wyniki badań zespołowych nad rozwojem zdolności do wyrażania ocen u dzieci i młodzieży (od 6 do 20 roku życia). Badania te zainicjowałem i przeprowadziłem głównie w postaci prac promocyjnych (magisterskich i doktorskich) w latach 1964-1971, najpierw w ramach działalności Zakładu Psychologii b. Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach, później (od r. 1968) – Uniwersytetu Śląskiego: po części sam lub przy pomocy współpracowników.

Przedmiotem badań były: a) oceny cech osobistych (urody, zdrowia, inteligencji, charakteru): b) oceny moralne (konkretnego postępowania, cech charakteru moralnego, przekonań, zasad, norm moralnych): c) oceny estetyczne (aparycji, urody, ubioru, wnętrz mieszkalnych, obrazów, kwiatów): d) oceny intelektualne (przedmiotów nauczania szkolnego, nauk, poglądów na skuteczność różnych sposobów wychowania, genialności ludzi nauki, odkryć, pojęć, poglądów, teorii naukowych, ważności wynalazków technicznych).

Celem badań było poznanie: a) sposobu wyrażania ocen na różnych szczeblach wieku, b) stopniowego zróżnicowania tychże w granicach między ocenami całkiem dodatnimi a całkiem ujemnymi na kolejnych szczeblach wieku, c) stabilności względnie zmienności ocen przedmiotów lub cech osobistych, poniekąd również d) rozwoju zdolności do uzasadniania ocen i zajmowania krytycznego stanowiska wobec cudzych ocen bądź uzasadnień tychże. Cel badań obejmował tylko część pojemnej problematyki psychologii ocen.

W badaniach zastosowano wiele metod roboczych, odpowiednio do możliwości i potrzeb oraz wieku osób badanych, jednakże w większości prac posłużono się metodą wspólną dla poszczególnych problemów, odpowiednio przystosowaną, mianowicie tzw. skalowymi przewodnikami ocen. Umożliwiały one swoiste połączenie metod: eksperymentalnej i testu psychologicznego. Ich sens istotny polegał na, wypróbowanym w badaniach wstępnych, opisie szczegółowym pięciu (wyjątkowo – tylko trzech) stopni, a zarazem możliwości oceny danej cechy, przedmiotu, sposobu zachowania się itp. Stopień „5” oznaczał możliwość oceny maksymalnie pozytywnej, stopień „1” – całkowicie negatywnej, „3” – przeciętnej, „2” i „4” – ocen pośrednich. Po dokładnym zapoznaniu się z danym „przewodnikiem”, np. do oceny aparycji (wyglądu), osoby badane miały oceniać daną cechę (sposób zachowania się, przedmiot), oceny wyrażać ustnie lub pisemnie, powtarzać je po pewnym czasie itp.

Materiał naukowy, w ten sposób uzyskany, opracowano ilościowo, np. celem uzyskania współczynników korelacji. Wyniki opracowania stanowiły podstawę do objaśnień teoretycznych, w świetle konkretnych hipotez roboczych, co do rozwoju zdolności do wyrażania ocen i co do uzależnień tegoż, m.in. od zasobu wiedzy osobistej, od inteligencji ogólnej, od kulturowych składników środowiska wychowawczego itp.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.