Blog naukowy z Warszawy. Zdobądź wiedzę z języków obcych, nauki śpiewu...

Analiza przebiegu odtwarzania zgłosek

Zgłoski A B c tah 24 52 64 mil 16 28 44 gor S 20 32 paz 16 20 36 nis 12 20 20 deż 8 12 28 zan 28 64 88 sup 8 20 24 len 4 8 16 zag 12 16 20 big 8 12 12 zuz 20 40 48 pyr 4 8 16 ket 4 12 12 soj 12 20 36 kod 8 16 16 dyp 16 32 28 guc 6 16 20 nod 16 32 40 wih 24 48 68

Zapamiętywanie w grupie A jest typowo samorzutne, w grupie C zamierzone, a w grupie B mieszane, ale raczej zbliżone do zamierzonego, gdyż instrukcja nastawiała osoby na uważne przeczytanie zgłosek podkreślając, że po przeczytaniu ich nastąpi jakiś ciąg dalszy, czyli że to będzie miało jakiś związek, że jest ważne dla tego, co później nastąpi.

Różnice w zapamiętywaniu zgłosek w 3 wyodrębnionych grupach, opartych na odmiennym stosunku zgłosek do działania danej osoby, są wyraźne. Średnia dla grupy A wynosi 12,7°/o, dla grupy B – 24,8%, dla grupy C – 33,4%. Wskazuje to, że za- pamiętywanie wzrasta w tym większym stopniu, im bardziej materiał związany jest z celem działania. Okazuje się także, że nawet nastawienie na ważność recepcji materiału nie daje takiego efektu, jak w y- raźnie świadome nastawienie na jego zapamiętanie, nastawienie, które widocznie aktywizuje bardziej wyraźne, bardziej specyficzne działania ułatwiające zapamiętanie.

Analiza przebiegu odtwarzania zgłosek wykazała dalsze różnice ułatwiające uchwycenie owych specyficznych działań, sprzyjających zapamiętywaniu. Odtwarzanie zgłosek po ich zapamiętywaniu samorzutnym ma w znacznie większym stopniu, nierzadko wyłącznie, jednostkowy charakter, podczas gdy odtwarzanie po zamierzonym zapamiętaniu ma, odwrotnie, charakter grupowy, zwłaszcza w pierwszym etapie. Liczba przypadków, w których osoba badana odtwarza niejako jednym tchem 2, 3, a nawet 4 zgłoski, jest sześciokrotnie większa przy zapamiętywaniu zamierzonym, a przeszło dwukrotnie – przy zapamiętywaniu z nastawieniem na ważność recepcji materiału dla dalszego postępowania – aniżeli przy zapamiętywaniu samorzutnym. W odniesieniu do grupowego odtwarzania stwierdziłem, że ma ono dwojaką postać:

– a) odtwarzane są w grupie zgłoski sąsiadujące bezpośrednio z sobą: gor – paz – nis:

– b) odtwarzane są w grupie zgłoski fonetycznie podobne: zan – zag, kod – nod.

Nasuwają się pytania: Jakie mogą być przyczyny tego grupowego odtwarzania? Dlaczego właśnie te człony wchodzą w jego skład? Odtwarzanie zgłosek sąsiadujących ze sobą bezpośrednio może mieć dwie przyczyny. Pierwszą wydaje się być samo sąsiedztwo: wiąże się ze sobą to, co bezpośrednio po sobie następuje. Samo następowanie po sobie jednakże nie wystarcza, na co wskazuje fakt, że przy zapamiętywaniu samorzutnym zjawisko to nie występuje lub też zdarza się rzadko. Świadczy to o tym, że przy nastawieniu na zapamiętanie wchodzą w grę dodatkowe momenty. Istotnie, dołączają się tu jeszcze dwa dodatkowe działania, o których informują sami badani. Pierwsze z nich polega po prostu na powtórzeniu w myśli dwóch, rzadziej trzech, zgłosek przy czytaniu danej zgłoski (czas 1 sekundy umożliwia to), co utrwala powiązanie tych właśnie zgłosek i późniejsze ich łączne odtworzenie. Drugie z dodatkowych działań stanowiących podstawę grupowego odtworzenia, a zarazem ułatwiających zapamiętanie, polega na „usensownieniu” zgłosek i wiązaniu ich w pewne całości sensowne. Najbardziej charakterystycznym przypadkiem było zapamiętanie przez M. R. zgłosek (3, 4 i 5): gor – paz – nis jako gór pas(mo) nis(kich) z wyraźnie obrazowym, wyobrażeniowym tłem.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.